niedziela, 12 maja 2013

Ochrona baz danych na gruncie prawa konkurencji (tajemnica przedsiębiorstwa; know-how) oraz prawa autorskiego (utwór)


Przedsiębiorcy wykorzystujący w swojej działalności bazy danych, mogą poszukiwać ich ochrony na gruncie dwóch ustaw – o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Cel i zakres uregulowania obu ustaw jest różny, a możliwość skorzystania z roszczeń na podstawie każdej z nich uzależniona jest od innych przesłanek.

Krąg podmiotów, przeciwko którym przedsiębiorca może kierować roszczenia na podstawie pierwszej z ustaw, ograniczony jest wyłącznie do innych przedsiębiorców a naruszenie może nastąpić w zasadzie tylko w czasie prowadzenia działalności gospodarczej przez uprawnionego, ale nie już po jej zakończeniu. Ponieważ ochroną objęte są wszelkie informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa, konieczne jest dołożenie starań przez uprawnionego, aby określonej bazie danych nadać cechy tajemnicy, co zazwyczaj jest naturalne w przypadku prowadzonej działalności gospodarczej i kluczowych baz danych. Ponadto, do skorzystania z ochrony wystarczy zaistnienie stanu zagrożenia interesu przedsiębiorcy.

Możliwość zastosowania ochrony prawnoautorskiej uzależniona jest od uznania bazy danych za utwór, w rozumieniu drugiej z ustaw. Baza danych może zawierać dane, które same w sobie nie stanowią przedmiotu ochrony, ale przyjęta systematyka oraz inne zmienne wpływające na kształt bazy, mogą przemawiać za twórczym jej charakterem. Jeśli jednak uznać bazę za utwór, przedsiębiorca może skorzystać ze zdecydowanie dłuższej ochrony (70 lat od śmierci ostatniego z twórców) oraz skorzystać z dodatkowego roszczenia, czyli żądania zapłaty trzykrotności stosownego wynagrodzenia w ramach naprawienia wyrządzonej szkody. Ma również korzystniejszą sytuację procesową, z uwagi na możliwość zobowiązania naruszającego prawa autorskie do udzielenia stosownych informacji w tym zakresie. Możliwość uznania bazy danych za przedmiot prawa autorskiego pociąga za sobą także korzystne możliwości amortyzacji na gruncie prawa podatkowego.

Długi czas ochrony baz danych na gruncie prawa autorskiego oraz jego oderwanie od rzeczywiście prowadzonej działalności oraz rynku, na którym działa przedsiębiorca, jak również nieograniczony krąg osób, w stosunku do których stosowne roszczenia można skierować, stanowić mogą istotną przewagę konkurencyjną na rynku, prowadzącą w szczególnych przypadkach do naruszenia zasad konkurencji. Rozwiązaniem jest rygorystyczne i ścisłe rozpatrywanie twórczego charakteru baz danych wykorzystywanych przez przedsiębiorców, co pozwoli rozpatrywać większość sporów w zakresie ich ochrony na gruncie zaprojektowanej w tym celu ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.


Abstrakt powyższy miał być podstawą wystąpienia 27 maja 2013 roku na ogólnopolskiej konferencji „Pozytywne i negatywne aspekty nakładania się ochrony wynikającej z różnych praw własności intelektualnej” na Uniwersytecie Jagiellońskim.

1 komentarz:

  1. A co z ustawa o ochronie baz danych?

    OdpowiedzUsuń