niedziela, 9 grudnia 2012

Wykorzystanie wizerunku a podatek dochodowy

Kontynuując temat opodatkowania działalności związanej z wykorzystywaniem własności intelektualnej (patrz: Jak płacić mniejsze podatki? Prawa autorskie przy umowie o pracę), dziś o podatku od dochodów z wykorzystywania swojego wizerunku.

Ochrona wizerunku została zagwarantowana w art. 81 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, ale nie jest to ochrona prawnoautorska, która przysługuje tylko utworom, a więc „przejawom działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalonym w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia.” Oznacza to także, że przedstawionemu na wizerunku nie przysługują prawa autorskie do niego, ani żadne z praw pokrewnych.
Wizerunek jest podobizną danej osoby – albo przedstawioną wprost (np. zdjęciem), albo przy użyciu cech charakterystycznych w sposób nie pozostawiający wątpliwości, do kogo się one odnoszą.


Maciej Stuhr wykorzystujący wizerunek Stanisława Soyki.


Wykorzystywanie swojego wizerunku może być przedmiotem umowy i podstawą do uzyskiwania dochodów z tego tytułu, np. w zawodzie modelki albo w przypadku umów sponsoringowych. W takiej sytuacji znalazła się również zawodowa siatkarka, występująca z wnioskiem o interpretację podatkową do Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (IPPB1/415-1002/12-2/ES). Jak wskazała we wniosku:

Wnioskodawczyni planuje zawarcie z podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą w zakresie reklamy i marketingu umów, których przedmiotem będzie wykorzystanie jej wizerunku. Integralnym elementem świadczenia usług w ramach przyjętych umów będzie wykorzystanie wizerunku zawodniczki, jej sylwetki, głosu itp.
Działania reklamowe w ramach umowy będą obejmować m in.:
* udział w sesjach zdjęciowych, uczestnictwo w nagraniach telewizyjnych, wywiadach radiowych,
* innych akcjach i imprezach promocyjnych,
* promowanie produktów w środkach masowego przekazu, podczas festynów, akcji promocyjnych, meczy ligowych, turniejów, sparingów oraz przygotowań do meczy i treningów,
* współpracę przy tworzeniu materiałów promujących markę produktów,
* wspieranie marki produktów w punktach sprzedaży, polegające na wykorzystaniu wizerunku.

Działania te mogą obejmować dodatkowo noszenie ubioru sportowego z wyeksponowanym logo firmy, a także umieszczanie na odzieży sportowej oraz samochodzie nazwy reklamowej firmy.

W odrębnej umowie zawodniczka przekaże odpłatnie na rzecz agenta na zasadzie wyłączności prawa do swoich wizerunków i zobowiąże się do świadczenia na rzecz agenta lub na rzecz podmiotu przezeń wskazanego usług reklamowych przy wykorzystaniu swojego wizerunku. W przypadku sprzedaży praw do wizerunku zawodniczki na rzecz podmiotu trzeciego prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie reklamy i marketingu zawarta zostanie umowa merchandisingu, której stronami będą licencjobiorca oraz zawodniczka, działająca przez swojego agenta.

Ponieważ strony związały się umową licencyjną na wykorzystanie wizerunku, postanowiły upewnić się też, że dochód z tej umowy nie będzie rozliczany, jak dochód z wykorzystania lub rozporządzania prawami autorskimi. Potwierdził to Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie:

Uzyskane przez Wnioskodawczynię przychody na podstawie umów, których przedmiotem będzie wykorzystanie wizerunku, należy zakwalifikować do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, o których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Przychody z tytułu świadczenia usług reklamowych z wykorzystaniem prawa do własnego wizerunku (również w sytuacji gdy ostatecznym odbiorcą usług marketingowo-reklamowych z wykorzystaniem wizerunku będzie klub sportowy, z którym Wnioskodawczyni związana jest kontraktem sportowym) Wnioskodawczyni może opodatkować jako przychody z działalności gospodarczej.

Do podobnych wniosków doszli:
- Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w dniu 8 listopada 2010 r. (ILPB1/415-903/10-2/AO),
- Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w dniu 14 maja 2008 r. (ITPB1/415-152/08/DP),
- Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w dniu 28 czerwca 2011 r. (ILPB1/415-539/11-2/AP):
Zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. W braku wyraźnego zastrzeżenia zezwolenie nie jest wymagane, jeżeli osoba ta otrzymała umówioną zapłatę za pozowanie. Przepis ten ma zatem charakter szczególny, gdyż nie dotyczy ochrony autora lub utworu, lecz zawiera postanowienia w istocie ograniczające swobodę wypowiedzi twórczej, głównie ze względu na poszanowanie dóbr osobistych chronionych prawem powszechnym. Przy czym termin "wizerunek" w rozumieniu art. 81 oznacza wytwór niematerialny, który za pomocą środków plastycznych przedstawia rozpoznawalną podobiznę danej osoby (lub danych osób).

W świetle powyższych przepisów stwierdzić należy, iż osoba fizyczna nie posiada praw autorskich do swojego własnego wizerunku.

- oraz Minister Kultury w dniu 14 listopada 2002 r.(DP/WPA.024/409/02):
wynagrodzenie za korzystanie z wizerunku nie jest wynagrodzeniem za korzystanie z praw autorskich lub za rozporządzanie nimi. Prawo do wizerunku jest kategorią odrębną od praw pokrewnych. Wynagrodzenie za korzystanie z wizerunku nie może być traktowane jako wynagrodzenie za korzystanie z artystycznego wykonania, bowiem osoba, której wizerunek jest wykorzystywany, nie jest traktowana jako artysta wykonawca.

4 komentarze:

  1. Bardzo życiowy wpis. Słabo się czuję w podatkach a czytało mi się bardzo dobrze.

    Późno pan/pani chodzi spać ;)

    OdpowiedzUsuń
  2. Cieszę się, że dobrze się czytało! Ma to być w końcu blog "w praktyce" :)

    OdpowiedzUsuń
  3. niestety nieaktualny. art. 18 - przychód z praw majątkowych, nie działalność gosp. SIP MF DD3.033.242.KDJ.13.RD-121317.13 , SIP MF DD3.033.172.KDJ.13.RD-95689.13

    OdpowiedzUsuń